मुंबई: मुंबईतील वाहतूक कोंडीतून सुटका करण्यासाठी आणि कॉर्पोरेट हब असलेल्या बीकेसी (BKC) परिसरातील प्रवाशांचा प्रवास सुखकर करण्यासाठी राज्य सरकारने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या हस्ते आज वांद्रे-कुर्ला संकुलाला कुर्ला स्थानकाशी जोडणाऱ्या 'पॉड टॅक्सी' प्रकल्पाचे थाटात भूमिपूजन पार पडले. हा भारतातील अशा प्रकारचा पहिलाच प्रकल्प ठरणार आहे.
नेमकी कशी असेल ही पॉड टॅक्सी आणि सामान्य प्रवाशांना त्याचा काय फायदा होईल? वाचा सविस्तर...
१. 'ड्रायव्हरलेस' आणि AI तंत्रज्ञानाचा आविष्कार
पॉड टॅक्सी ही पूर्णपणे स्वयंचलित (Driverless) असेल. ही टॅक्सी Artificial Intelligence (AI) प्रणालीवर आधारित असून ती विजेवर चालेल. एका पॉडमध्ये एकावेळी सहा प्रवासी बसू शकतील, अशी याची रचना आहे.
२. ८.८५ किमीचा मार्ग आणि २२ स्थानके
हा संपूर्ण प्रकल्प ८.८५ किलोमीटर लांबीचा असून यात एकूण २२ स्थानके असतील.
पहिला टप्पा: ३.३ किमीचा असून यात कुर्ला, एलबीएस मार्ग, वांद्रे टर्मिनल, कलानगर आणि एमएमआरडीए कार्यालय अशा ८ महत्त्वाच्या स्थानकांचा समावेश आहे.
वेग: ही टॅक्सी ताशी ४० किमी वेगाने धावेल.
३. रिक्षा-टॅक्सीच्या कटकटीतून सुटका
बीकेसीमध्ये कामासाठी येणाऱ्या लाखो कर्मचाऱ्यांना सध्या कुर्ला किंवा वांद्रे स्थानकावरून रिक्षा किंवा बससाठी ताटकळत राहावे लागते. पॉड टॅक्सीमुळे हा त्रास कमी होईल. दर २०० मीटरवर वातानुकूलित स्थानके असल्याने प्रवाशांना जास्त चालावे लागणार नाही.
४. भाडे आणि खर्च
२०२२ च्या अंदाजानुसार, या टॅक्सीचे भाडे २१ रुपये प्रति किलोमीटर असण्याची शक्यता आहे. संपूर्ण प्रकल्पासाठी साधारण १,०१६ कोटी रुपये खर्च अपेक्षित आहे. विशेष म्हणजे, याचे खांब रस्त्याच्या दुभाजकांवर उभारले जाणार असल्याने पदपथ (फूटपाथ) मोकळे राहतील.
५. कधीपर्यंत होणार काम पूर्ण?
मुंबईतील हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प दुबई आणि लंडनच्या हिथ्रो विमानतळावरील यशस्वी मॉडेलवर आधारित आहे. या प्रकल्पाचे काम रात्रीच्या वेळी केले जाणार आहे, जेणेकरून वाहतुकीला अडथळा येणार नाही. या प्रकल्पाचा पहिला टप्पा २०२७ च्या अखेरपर्यंत प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
थोडक्यात वैशिष्ट्ये:
प्रकार: पर्यावरणपूरक, विजेवर चालणारी.
क्षमता: ६ प्रवासी प्रति पॉड.
फायदा: वेगवान आणि अखंड प्रवास, प्रदूषण शून्य.
मुंबईच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवणारा हा प्रकल्प खऱ्या अर्थाने 'गेमचेंजर' ठरेल, असा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.